[ Start ] [ Agenda ] [ Inleiding in de meditatie ] [ De Woestijnvaders ] [ De Middeleeuwen ] [ De Moderne Tijd ] [ De nieuwste Tekst ]

De Moderne Tijd

Vredige stilte

Er hangt een vreemde stilte in onze

huizen, van kamers die leeg staan en

dierbare gasten die niet meer komen:

een stilte niet van ingetogen vreugde

of ingehouden bruisende energie

maar van uitgebleven belofte.

Je kunt je bijna niet voorstellen hoe

de stilte vroeger was in de uren

van silence. Niets doorbrak ze en

niemand durfde nog iets te zeggen

het enige geluid kwam dan van een

klapperende deur of krakende vloer.

Was dat een vredige of dreigende stilte?

We ervoeren het lange en opgelegde

zwijgen overdag en tijdens de avonden

soms als eenzaam, die stilte werd niet

met liefde maar met gezag afgedwongen

en gehandhaafd met penitentie..

En toch was het soms een heerlijke stilte

als je haar wist te vullen met iets moois,

bijvoorbeeld handwerk lezen of schrijven.

We hebben de strenge en onvriendelijke

stilte afgeschaft maar zijn daardoor

ook de weldadige stilte kwijtgeraakt.

Stilte die waarachtig is en die je

behoedzaam omgeeft, zodat je zelf

niemand hoeft te krenken en misleiden.

Stilte die je in bescherming neemt

tegen harde en overbodige taal

en die zuiverend op je inwerkt.

Stilte die je nuchter en eenvoudig

maakt en in staat stelt om anderen

stil en barmhartig nabij te zijn.

Stilte die heelt en herstelt wat

drukte en verdeeldheid hebben

aangericht, stilte die verkwikt

en ruimte gunt voor vernieuwing

verwerking verdieping en een

zachte bedding legt voor gebed.

Stilte die je alles kan ontnemen

en ook alles weer teruggeven,

die je draagt verheft verwerpt

en overweldigt als je heilige

grond betreedt. Alleen in stilte

kom je de Barmhartige nader.

Stilte, je beseft pas achteraf wat

ze met je heeft gedaan en wat jij

met haar kon doen. Misschien

moeten we haar opnieuw in ons

leven toelaten: de milde vredige

en ontzagwekkende stilte.

Meditatieve Houding.

 door Jon Kabat-Zinn

 2. Geduld.

Geduld is een vorm van wijsheid. Dingen hebben hun eigen tijd nodig. Misschien lukt het helemaal niet met de meditatie. Deze ervaring hebben wij en deze ervaring moeten we de ruimte geven, gewoon omdat ze er is. Vaak zijn het zwerftochten van onze geest naar het  verleden en naar de toekomst. Geduld is iets waartoe we onze toevlucht nemen, wanneer onze geest onrustig is. We kunnen zo voor elk moment openstaan, overtuigd van het feit, dat meditatie haar eigen tijd nodig heeft, zoals een vlinder die zich uit een cocon ontpopt.

 3. Eindeloos beginnen.

Bij elke meditatie dienen we te beginnen alsof we het voor de eerste keer doen. Door verwachtingen, die berusten op eerdere ervaringen, worden we soms blind voor de rijkdom van dit moment. Geen enkel moment is hetzelfde en daarom ook geen enkele meditatie. We moeten ons consequent als beginneling opstellen. Kunnen we andere mensen en de natuur zien zoals ze echt zijn of zien we ze eigenlijk door de sluier van onze eigen gedachten en meningen? Bekend zijn de vooroordelen.

 5. Niet-streven.

Meditatie heeft geen doel, want mediteren is niet-doen. Het heeft geen ander doel als dat we onszelf zijn en dat zijn we al. We moeten dus nergens naar streven. Als we gespannen zijn, let dan gewoon op de spanning. Als we kritiek op onszelf hebben, let dan gewoon op onze oordelende geest. We accepteren alles gewoon, omdat het er toch al is. 

6.Acceptatie.

Acceptatie betekent dingen zien, zoals ze in het heden zijn. Wij willen graag situaties dwingen te zijn zoals wij ze graag willen hebben. Dat kost heel veel energie en levert alleen maar spanning op. Hierdoor kan geen positieve verandering plaats hebben. We moeten onszelf accepteren zoals we zijn, voordat we werkelijk kunnen veranderen. We mogen van onszelf houden. Acceptatie betekent niet alles bij het oude laten. Het betekent wel, dat we op dit moment de dingen zien, zoals ze zijn. Dit stelt ons in staat om beter te zien wat we hebben te doen.

7. Loslaten. Loslaten is een manier om dingen te laten zijn zoals ze zijn, om dingen te aanvaarden zoals ze zijn. We laten onze ervaring gewoon voor wat ze is en observeren haar van moment tot moment. Wanneer we merken, dat we onze ervaring veroordelen, laten we die ervaring gewoon los. We laten ze zijn en daardoor laten we ze los. We kijken er alleen maar naar. Wanneer we ze niet kunnen loslaten, concentreren we ons op de gedachte, hoe vasthouden aanvoelt. Daardoor leren we over het tegenovergestelde: het loslaten.

Loslaten is een manier om dingen te laten zijn zoals ze zijn, om dingen te aanvaarden zoals ze zijn.

 Met deze instelling zullen we gemakkelijker kunnen mediteren.

 Uit:Handboek Meditatief Ontspannen. Door Jon Kabat-Zinn. Pag.52-60

Onze Gedachten tijdens de Meditatie.

Onze fantasie is constant in beweging en zonder onderbreking aan het werk.  We moeten daarom niet proberen om zonder gedachten te zijn.  Wanneer er sprake is van innerlijke  stilte dan is dat maar betrekkelijk.  Daarmee wordt hoofdzakelijk een toestand bedoeld, waarin we niet meer gefascineerd zijn door voorbijtrekkende gedachten.

Stel je voor, dat je je op de zevende etage  bevindt  van een kantoorgebouw in het centrum van de stad en dat je bij een open venster in gesprek bent met iemand.  Vanaf de straat klinkt voortdurend het lawaai van het verkeer naar boven. Jij kunt helemaal niets doen, om dat te verhinderen. Ga je je dan ergeren en   zeg je: “Waarom kunnen die mensen niet wat rustiger zijn?” Of ga je kwaad met de lift naar beneden en  schreeuwt tegen de mensen daar: “Kan het ook wat rustiger?” Op deze wijze onderbreek je alleen maar het gesprek.  Zet je daarentegen het gesprek gewoon voort zonder acht te slaan op het lawaai, dan zul je langzamerhand de vaardigheid ontwikkelen het niet als storend te ervaren.  Op deze wijze ook kun je het beste omgaan met het vrije stromen van je fantasie.  Je moet het gewoon accepteren als behorend bij de werkelijkheid van je innerlijke wereld.  Als je dat zonder meer aanneemt , verliest het  voor jou gauw alle betekenis.

Soms echter, zoals in het spitsuur, wordt het lawaai luider en nemen de decibels onverdraaglijk toe. Ook dat zul je moeten accepteren. Soms word je van het begin tot het einde door ontembare fantasieën lastig gevallen. Dat betekent dan niet dat je meditatie niet goed zou zijn of dat je geen nut hebt gehad van het innerlijke zwijgen. Als je met geduld  en volharding doorgaat met het oefenen, zul je je nieuwe  vaardigheden eigen maken. Zo zul je je bewust worden van twee niveau’s van waarneming.  Je kunt het lawaai in en om je heen waarnemen en je tegelijk toch ook bewustzijn,  dat je in je diepere lagen geboeid bent  door een onbestemde  Werkelijkheid.

Je zult tamelijk gauw ervaren, dat je tijdens de meditatie om het innerlijke zwijgen een soort geluidsbarrière kunt bouwen, die van buitenaf ondoordringbaar is.  Als je het lawaai zonder meer accepteert, dan stoort het nauwelijks nog. Als je er echter tegen ingaat en de strijd er mee aangaat en je verwenst het lawaai, dan word je helemaal door het storende lawaai ingepalmd.  Het zal niet direct gelukken, maar langzamerhand  zul je midden in het lawaaierige gedoe op een dieper niveau een zaligmakende stilte ervaren.  

Ik bezocht eens een gezin, dat boven het spoor in New York woonde. Hun woning lag  boven de rails en de treinen raasden in zeer korte afstanden voorbij.  Voor mij was het een hels lawaai.  Het was voor mij alsof de trein door de woonkamer reed.  Maar het gezin scheen dit helemaal niet te storen. Zij babbelden er lustig op los en wanneer er een trein kwam, onderbraken ze het gesprek en namen de draad weer op als de trein niet meer te horen was. En dat alsof er niets gebeurd was.  Zij hadden het oorverdovende lawaai als deel van hun leven geaccepteerd.  Maar voor iemand, die dat niet gewend is, betekende dat niet alleen een onderbreking, maar het einde van het gesprek.

Zo gaat het ook met het lawaai in ons hoofd, dat soms zo groot is dat ,mensen het niet meer kunnen verwerken. Ze zeggen dat innerlijk zwijgen en meditatie zinloos zijn.  Die  overvloed van lastige gedachten , die door hun hoofd gaan, kunnen ze niet verdragen. Daarom staan ze op en gaan ze weg. 

Zouden ze echter volhouden en zich wat meer tijd gunnen, zouden ze aan het lawaai kunnen wennen.

Kort en goed, het beste antwoord op de rond zwervende gedachten  in ons hoofd is om ze te negeren, niet bezorgd te zijn of ons zelfs daaraan te ergeren. We behoren er vredig en toegewijd tegenover te staan. Omdat deze rondzwervende gedachten een deel van onze natuur zijn, moeten we gewoon accepteren dat ze komen en gaan.  We kunnen ons hoofd dus nooit volledig leeg maken.

Uit: Das Gebet der Sammlung,  van Thomas Keating. P. 84-87

De Mantra als symbool.

Thomas Keating

De mantra, welk woord of gezegde je daarvoor ook kiest, kiezen we niet vanwege haar betekenis,  maar op grond van de bedoeling die we er mee hebben.  Het is de bedoeling, dat we  ons  openen voor het diepste Geheim, dat in ons woont. De mantra is een rustpunt, waarop we ons  steeds  weer terugtrekken, als we ons dreigen te hechten aan voorbij trekkende gedachten. Hebben we  eenmaal een goede mantra gevonden, dan kunnen we  het beste daarbij blijven. Willen  we graag een andere mantra, dan probeer het rustig, maar we moeten niet tijdens een meditatie  verschillende mantra’s  gebruiken.  De mantra werkt als een wijzer of als een pijl, die in de gewenste richting wijst.  Het is een weg om steeds onze bedoeling te vernieuwen om ons voor het Mysterie te openen en Het te aanvaarden zoals Het is.    Als we ons zo voor het diepste Geheim in de schepping openstellen, dan worden alle mensen daarbij ingesloten. De gehele schepping, de gehele werkelijkheid,  wordt erbij betrokken.

De mantra stelt ons in staat te verzinken in onze eigen Oorsprong. Omdat wij  tot grenzeloos geluk en vrede zijn geschapen,  valt het ons niet moeilijk, wanneer we zien, dat we in deze richting gaan. De moeilijkheid is deze, dat wij meestal in de tegenovergestelde richting gaan.  We identificeren ons graag  met onze egoïstische persoon en haar belangen,  zoals met de wereld, waarin het een stimulans en ondersteuning vindt.

De mantra is niet eenvoudig maar een middel, om van de oppervlakte van de rivier in de diepte te komen. Het is veel meer een voorwaarde daarvoor. Wanneer ik een bal uit mijn handen laat vallen, valt deze op de grond.  Ik hoef er niet mee te gooien. Op een dergelijke manier helpt de mantra ons om alle gedachten los te laten. Dit maakt het onze geestelijke vermogens mogelijk om zich spontaan en moeiteloos in deze goede richting te bewegen. We moeten bereid zijn  om onze zorgen van alledag gewoon te laten vallen.  Onze wil is gericht op grenzeloze liefde en onze geest op de oneindige waarheid. Daarom gaan deze vermogens ook van nature deze kant op. Deze kunnen  echter ook de verkeerde kant op gaan. Tijdens de meditatie vinden we echter de goede richting terug.

De mantra houdt onze gedachten binnen de perken en helpt ons ze tot één gedachte te beperken, nl.  tot het Mysterie dat diep in ons leeft. Het is niet het middel om een stormachtige fantasie tot  zwijgen te brengen. Het is wel een voorwaarde om daar te komen waarheen het Mysterie ons trekt.

Wat ons het meest van dit Geheim  verwijderd houdt, is de gedachte dat we van haar verwijderd zouden zijn. Wanneer we dit idee loslaten, dan worden we daardoor innerlijk rustiger.  We kunnen niet geloven dat we altijd bij God zijn en dat Hij een deel van onze werkelijkheid is.  Het momentane ogenblik, alles wat we zien, onze innerlijke natuur, alles heeft in Hem Zijn diepste bestaansgrond. Wanneer we dat niet zelf ook ervaren, kunnen we dat maar moeilijk geloven.

Door de meditatie worden we ons bewust van de werkelijkheid, waarin wij leven.  We denken nauwelijks aan de lucht, die we inademen en toch is ze in ons en om ons heen. Zo ook leven we vanuit het Mysterie en doordringt ons dit. Helaas zijn we ons dit vaak niet bewust.

De gedachten, waarmee we ons gewoonlijk bezig houden, gaan uit van onbewuste normen en waarden. Sommigen bepalen erg ons leven,  omdat ze ons in onze vroegste jeugd vertrouwd zijn gemaakt. Trekken dit soort gedachten voorbij, dan gaan alle lampen in ons branden. Door voortdurende oefening om gedachten en gedachtenpatronen los te laten kunnen we ons langzamerhand bevrijden van zulke gevoelsmatige bindingen en dwanggedachten.

Tijdens de meditatie worden we rustig, zonder de behoefte om te vechten tegen iets.  

Uit: Das Gebet der Sammlung van Thomas Keating. Blz 70 - 73